Anne-Çocuk Oyun Etkileşiminin Çocuk Gelişimindeki Yeri ve Önemi

Sağlıklı bir çocuk gelişimi için aile bireyleri arasında duygusal yakınlık sağlanmış olması, ebeveynlerin çocuklarına destekleyici bir tutumla yaklaşması ve çocuklarına yerinde ve duruma uygun kurallar koyuyor olması büyük önem taşır. Sağlıklı çocuk gelişiminin olmazsa olmazı sayılabilecek anne-çocuk etkileşiminin gelişiminde ise özellikle okul öncesi dönem oyununun yeri çok büyüktür. Anne ile birlikte oynanan oyunlar, anne ve çocuk arasında sağlıklı ve güvenli ilişki kurulması için gerekli ortamın oluşturulmasına yardımcı olur. Çocuk bu oyunlar ile aile ilişkilerini, duygularını ve sosyal becerilerini keşfeder. Anne ile oyunlara dayalı kurulan bu ilişki çocuğun tüm gelişim alanlarına katkıda bulunur.
 
Yapılan araştırmalara göre oyunlar sırasında annenin sergilediği davranışlar, anne-çocuk etkileşiminin kalitesini öngörmektedir. Literatürde annelerin oyunlardaki davranışları farklı şekillerde ele alınmıştır. Bazı çalışmalar annelerin oyuna katılım ve kayıtsızlık düzeylerini incelerken, bazı çalışmalar annelerin oyuna duygusal katılımlarını değerlendirmiştir. Bu çalışmaların ortak olarak ulaştıkları sonuç ise annelerin oyun sırasındaki davranışlarının, anne-çocuk etkileşiminde ve dolayısıyla çocuk gelişiminde büyük bir yeri oluşudur.
 
Annenin oyunlar sırasında istekli ve duyarlı oluşu, çocuğun duygularını anlamlandırmasını ve kendini daha iyi ifade edebilmesine olanak tanır. Örneğin rol canlandırmayı gerektiren oyunlara ebeveynler dahil olduğunda, bu oyunların çocuğun kendini ifade becerisini destekleme gücünün arttığı gözlemlenmiştir. Yapılan bir araştırmada sorumluluk duygusunun, anne-çocuk oyunları üzerinden daha kolay öğrenildiği görülmüştür. Aynı zamanda anne-çocuk oyunlarında annenin yaratıcılığının, çocuğun yaratıcılığını arttırdığı gözlemlenmiştir. Anne-çocuk oyunlarının avantajlarından biri de, bu oyunlarda öğrenilenlerin çocuğun tek başına oynadığı oyunlara da aktarılmasıdır. Anne-çocuk oyunları sırasında annelerin sözel davranışlarının incelendiği bir çalışmada annelerin oyun sırasında sınır koyma, emir verme, oyunda rol canlandırma yapma ve rol sırasında konuşma gibi konularda istenmeyen davranışları sergiledikleri görülmüştür. Ancak genel itibariyle annelerin oyunlar sırasında olumsuz ifadelerden kaçındıkları ve çocukları anlaşılmış hissettirecek sözel davranışlarda bulundukları bulunmuştur. Bu doğrultuda, anne-çocuk oyun etkileşimini çocukların gelişiminde büyük bir öneme sahiptir. Dolayısıyla, oyunlar sırasında anne tarafından sergilenen davranışlara dikkat etmek hem kısa hem uzun vadede çocuğun sağlıklı gelişimini destekleyecektir.
 
Akgün, E., & Yeşil Yaprak, B. (2011). Anne çocuk oyun etkileşiminde niteliksel boyut: Annelerin sözel ifadelerinin değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 11-20.
 
Hazırlayan: Mustafa Tepretmez